Vada Varia, nr. 1, maart 2009

 

 

Bakboord en Stuurboord

In een van de vorige VV stond een bijna wetenschappelijk stukje over een aloud vraagstuk: (links en) rechts houden op de rivier. Gezien een enkel incident vragen roeiers zich terecht af: Wie heeft er gelijk en hoe moet het? Dat wordt nu uitgezocht. Ter lering-en-de-vermaak van ons allemaal.

door Toon Hoefsloot

 

Vervolgens wordt er driftig gespeurd in de geldende rivier reglementen. Laten die nu geen eensluidend antwoord geven! Het water is namelijk geen snelweg. Er staan geen witte strepen in de golven, soms slechts wat nietszeggende schuimslierten waar je geen peil mee kunt trekken, er zijn geen verkeersborden met verplichte vaarrichting.  Stroom en wind hebben er vrij spel en kunnen van invloed zijn op het vaargedrag van beroepsvaart, speedboten, kayakkers, spelevaarders, zeilers, roeiers en jawel, in ringbroeken drijvende vissers, die hun hobby daarmee tot nautische activiteit hebben verheven.

 

Het zou dus wel eens kunnen zijn, dat er punten in die reglementen staan, die een beetje tegenstrijdig zijn. Wat nu gedaan? Het tot op de bodem uitzoeken! Helpt dat?

 

Ik voer eens in mijn kayak naar het noorden op de Eem, een niet onaardig

riviertje tussen Amersfoort en Randmeer van zo’n 75 mtr. breed. (Er kan een paar meter aan mankeren.) Bochtigheid sneed ik regelmatig af en dat kon prima, want scheepvaart was er in het geheel niet en in de luwte varen van een rietkraag…

Totdat: jawel, een dubbel vier met stuurvrouw mij tegemoet voer iets uit het midden aan hun stuurboordwal. U raad het al: ik zat juist naar links te varen om een bocht af te snijden en een rietkraagje te pikken. Ik week vlot wat verder uit naar links, liet mijn vaarrichting duidelijk zien en bleef vlak langs de rietoever varen om de roeiers niet tot een koersverandering te brengen.

 

In het ruime voorbijgaan hief de stuurvrouw niettemin een ware scheldkanonade in mijn richting aan, waaruit bleek, dat zij mij een onbesnutte onbenul van de meest vervuilde watersportsoort vond. Als een aanklager van het OM eiste zij, dat de reglementen stipt opgevolgd werden, hoewel haar boot op geen enkel moment iets in de weg was gelegd. Voor mij een nogal overdreven reactie op mijn vloeiende, duidelijke en ongevaarlijke manouvre, die op het moment van tegenkomen het dichtst bij een andere bepaling in veel reglementen kwam: De regel van ‘goed zeemansschap’.

Mijn reactie was een handgroet en een luid: ’goedemiddag!’

Mijn groet bleef onbeantwoord.

 

Alle soorten boten hebben hun eigen (on-)mogelijkheden. De relatie tussen wendbaarheid, grootte en snelheid kan enorm verschillen. Op smal water kan een motorboot maar beter rechts houden, terwijl een kayak vaak nog best uiterst links kan. Op wat breder water kan ook voor uiterst links gekozen worden, zolang er maar wordt geweken voor tegenliggers die strikt eigen wal houden. Een laverende zeilboot op een smal druk kanaal kan een crime zijn voor andere boten. Op de Rijn kan daar gewoon rekening mee worden gehouden zoals de zeilboot rekening kan houden met de roeiboot en de beroepsvaart. Een kayakker kan er voor zijn eigen veiligheid maar beter van uit gaan, dat hij altijd de zwakkere partij is als het om voorrangskwesties gaat. In de praktijk is hij een wendbare en vogelvrije outlaw. (Een heerlijk gevoel, kan ik je verzekeren.)

 

Iedereen snapt best, dat wanneer twee roeiboten elkaar tegenkomen terwijl ze op snelheid liggen, er veel gevraagd wordt van de stuurmanskunsten van de roergangers. Erg wendbaar zijn die zeenaalden nu eenmaal niet. Een ingezette koerscorrectie is ook niet zo snel weer ongedaan te maken. Afspreken altijd de rechteroever te houden (of te kiezen) is voor hen dus handig, zoniet noodzakelijk. Hun veiligheid vereist ver vooruit kijken. Mag ik een suggestie doen aan bestuurders van roeiboten? Gebruik vroegtijdig een simpel vertekijkertje en een signaalhoorntje als er ramkoersgevaar dreigt en de indruk is ontstaan, dat de tegenligger jouw boot (nog) niet heeft opgemerkt. Gaat het toch nog mis dan is ‘houden beide boorden’ en ‘signaaltoeteren’ een top optie en geen schande.

 

Waar bemoeit zo’n onbesnutte kayakker zich mee zeg !?

 

Toon Hoefsloot.