Vada Varia, nr. 2 2008

 

 

Natura 2000, inspraak bij het opstellen van de beheerplannen

 

Uit het rapport van de commissie havenkom: “De (jacht)haven ligt tenslotte in een gebied waarop vanuit een diversiteit van beleidsterreinen (ruimtelijke ordening, havenontwikkeling, natuurbehoud en –ontwikkeling, waterkering en rivierbeheer, milieubeheer e.d.) beleidvisies worden ontwikkeld door bv. gemeente, provincie, waterschap en Rijkswaterstaat. Visies komen tot stand waarin soms wel, maar vaker niet met de belangen van de watersport en in het bijzonder WSV Vada rekening wordt gehouden.”

In de ALV van 21 april j.l. werd door de voorzitster van bovengenoemde commissie, Hermine der Nederlanden, nog eens aangegeven met hoeveel instanties en vormen van wet- en regelgeving we te maken hebben bij de oplossing van ruimteproblemen bij VADA Ze noemde ook termen die ietsje minder tot de dagelijkse kost van de meeste VADA-leden horen: Natura 2000, Ecologische hoofdstructuur …


Peter Burghouts


 

In dezelfde Algemene Ledenvergadering had de voorzitter eerder aangegeven dat Han van der Voet voor VADA al bereid gevonden is deel te nemen aan de inspraakprocedure voor het maken van het beheerplan voor het Natura 2000-gebied Uiterwaarden Neder-Rijn. Een week eerder, in de vergadering van havenleden, lichtte Roel Roeten, voorzitter van het Nederlands Platform voor Waterrecreatie en VADA-lid, in een PowerPoint-presentatie toe wat die organisatie zoal doet, gaf hij informatie over Natura 2000 en legde uit op welke manier het platform (NPvW) betrokken is bij Natura 2000.

 

Natura 2000

De Europese Unie heeft beleid ontwikkeld om de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen. Onder meer door het realiseren en in stand houden van een netwerk van belangrijke natuurgebieden, het Natura 2000-netwerk. Gebieden die al eerder door EU maatregelen (Habitat- en Vogelrichtlijn) en door nationale wetgeving  waren aangewezen als beschermingsgebieden worden het komend jaar, of zijn dat inmiddels al, aangewezen als zogenaamde “Natura 2000-gebieden” waarin het duurzaam voortbestaan van de meest bedreigde soorten en habitattypen moet worden verzekerd. Daarom zal bij toekomstig gebruik en onderhoud van deze gebieden moeten worden voldaan aan een aantal randvoorwaarden. In Nederland gaat het om 162 gebieden die vrijwel geheel binnen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) liggen. Die EHS is een al langer bestaande vorm van (natuur)beleid waarbij ook de verbindingen tussen natuurgebieden worden gestimuleerd. Natura 2000 gaat vooral over de natuurgebieden zelf en heeft in die gebieden een stringenter werking dan die EHS.

 

In de gewijzigde Natuurbeschermingswet 1998, die in 2005 in werking is getreden, is aangegeven op welke manier de Natura 2000-gebieden worden aangewezen en hoe de regels met betrekking tot het gebruik van die gebieden moeten worden opgesteld. De wet legt de verplichting op voor ieder Natura 2000-gebied een beheerplan op te stellen. De beheerplannen moeten de basis vormen voor het natuurbehoud in de Natura 2000-gebie­den; wat er nodig is om een duurzame staat van instandhouding van natuurwaarden te behouden of te ontwikkelen.

Omdat heel veel Natura 2000-gebieden geen natuurreservaten of al beschermde landschapsparken zijn, maar gebieden waar allerlei activiteiten plaatsvinden, is het nodig dat wordt beschreven wat aan beheerders, gebruikers en andere belanghebbenden wel en wat niet is toegestaan in dat gebied. In de wet wordt ook bepaald dat de beheerplannen worden opgesteld met alle betrokken partijen die een natuur- of ander belang vertegenwoordigen in het gebied.

 

Het voor onze vereniging van belang zijnde ‘Natura 2000 gebied 66 – Uiterwaarden Neder-Rijn’ hoort bij de gebieden waarvoor de procedure zeer binnenkort wordt gestart. Op het moment van schrijven van dit verhaaltje is de exacte afbakening van het gebied nog niet helemaal zeker omdat de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit het aanwijzingsbesluit nog niet heeft bekendgemaakt. In het concept daarvoor, het “066 gebiedendocument Uiterwaarden Neder-Rijn” van november 2007, is de exacte gebiedsomschrijving nog als “PM” opgenomen. In het aanwijzingsbesluit zal het gebied wél exact worden afgebakend. Voor VADA van belang: in het concept is onze haven en de beroepshaven van Wageningen (net) niet opgenomen maar het water tussen de kribben in de toegang tot de havens wel. Dat laatste als verbinding van het gebied oostelijk van onze haven (Pabstendam) naar het gebied westelijk van het toegangweggetje naar de haven. In de EHS zijn overigens het water van havenkanaal, beroepshaven en onze havenkom wel volledig opgenomen.

 

Als een gebied eenmaal definitief door de minister is aangewezen tot Natura 2000-gebied moet volgens de Natuurbeschermingswet een beheerplan worden gemaakt. Daarin moeten de maatregelen worden genoemd die nodig zijn om de natuurdoelen te kunnen realiseren die in het aanwijzingsbesluit zijn opgenomen. Oorspronkelijk zijn die doelen grotendeels afkomstig uit de eerdere Vogel- of Habitatrichtlijn van de EU. Het beheerplan moet uiterlijk drie jaar na het door de Minister van LNV ondertekende definitieve aanwijzingsbesluit klaar zijn. Het wordt bij gebied Uiterwaarden Neder-Rijn opgesteld door de Provincie. Maar daarbij worden de belanghebbende organisaties betrokken. Vertegenwoordigers van een watersportvereniging als VADA horen daar, als recreanten, nadrukkelijk bij.

 

Bescherming binnen de Natura 2000-gebieden is van toepassing voor de beschreven diersoorten of habitattypen. Daarvoor geldt een plicht tot instandhouding. Het is niet zo dat het gehele Natura 2000-gebied beschermd wordt en dat elke ingreep in de natuur moet worden voorkomen. Natuurwaarden die niet zijn aangewezen en beschreven krijgen dus ook geen bescherming via Natura 2000 en de Natuurbeschermingswet (tenzij zij van belang zijn voor de instandhouding van de wél aangewezen natuurwaarden). Voor “ons” gebied is de bescherming gebaseerd op de Vogelrichtlijn; alleen de Amerongse Bovenpolder binnen dit uiterwaardengebied is een te beschermen Habitatgebied. Wat ongenuanceerd gezegd zal de natuurbescherming in het kader van Natura 2000 in de uiterwaarden rondom Wageningen dus vooral gericht zijn op het behoud en dus bescherming van (een aantal met name genoemde zeldzame of bedreigde) vogelsoorten en van het gebied als overwinteringlocatie van trekvogels.

 

In een beheerplan moet worden beschreven hoe natuurbescherming kan samengaan met bestaand gebruik, zoals onder meer recreatie & toerisme. Hoewel de meeste Natura 2000-gebieden nog niet formeel zijn vastgesteld door de minister van LNV, gaan de eerste beheerplanprocessen overal in het land al wel van start. Zoals hierboven al gezegd is de overheid verplicht om maatschappelijke organisaties en belanghebbenden hier bij te betrekken. Voor waterrecreanten zijn in Nederland 50 tot 60 Natura 2000-gebieden van belang. Het is dus voor de hand liggend als recreant mee te denken en er aan bij te dragen dat bij de invulling van de beheerplannen op een evenwichtige manier rekening wordt gehouden met de recreatieve functies.

 

Bij de organisaties die willen meedenken in de beheerplannen hoort het Nederlands Platform voor Waterrecreatie (NPvW). Daaronder vallen een 17 tal organisaties die te maken hebben met waterrecreatie; sport- en recreatieorganisaties als het Watersportverbond, Kanobonden, Sportvisserij Nederland, Reddingsbrigades, KNSB en de ANWB maar ook ondernemersverenigingen als de HISWA. Tezamen vertegenwoordigen zij 1 miljoen water- (en ijs)recreanten. Bij VADA zijn de leden van de afdelingen Zeilen en Haven bij VADA automatisch lid van het Watersportverbond en dus “vertegenwoordigd” in dat Platform.

 

In de zogenaamde Regiegroep N2000 werkt voornoemd Platform samen met een paar andere organisaties om een bijdrage vanuit de recreant te kunnen leveren aan de beheerplannen Natura 2000. De Regiegroep N2000 zoekt vrijwilligers die aan de beheerplannen willen meewerken.

 

Voor VADA is inmiddels Han van der Voet al bereid gevonden zich in te zetten voor deelname aan het beheerplan voor het gebied Uiterwaarden Neder-Rijn. Het zou plezierig zijn als nog meer leden zich zouden aanmelden om na te denken over de combinatie van recreatie/watersport met natuurbelangen en samen met professionals van andere instanties en vertegenwoordigers van andere belangengroepen deel te nemen aan de inspraakprocedures bij de opstelling van de beheerplannen voor Natura 2000. Zodat ook het belang van de recreant/watersporter de aandacht krijgt die het verdient.

 

Aanmelding kan bij Dhr. J. Groenhuijse, Hoefijzerlaan 18, 3981 GM, Bunnik (groenhuijse@hetnet.nl). Hij is afgevaardigde van het Watersportverbond en NPvW in de Regiegroep Recreatie en Toerisme Natura 2000. Bij inschrijving als deelnemer (-recreant namens VADA) wordt dan gezorgd voor nadere informatie en documentatie. Uw inspraakinspanningen hoeven overigens niet beperkt te blijven tot het gebied Uiterwaarden Neder-Rijn. Ook voor andere Natura 2000-gebieden in onze Gelderse omgeving moeten beheerplannen worden opgesteld. Naast de deur is dat 'Binnenveld (voorheen Bennekomse Meent)'. Iets verder weg ‘Uiterwaarden Waal’ en ‘De Gelderse Poort’.

 

Voor geïnteresseerden: het “Concept Gebiedendocument Uiterwaarden Neder-Rijn” met een beschrijving van het gebied, de natuurdoelen etc. is te vinden door het goede gebied aan te klikken op:

 

http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/gebiedendatabase.aspx?

subj=n2k&groep=6&id=n2k66&topic=documenten

 

Voor een duidelijke overzichten van de natuurgebieden in combinatie met Googlemaps en mooie inzoommogelijkheden:  http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/googlemapszoek.aspx

Voor info over het Nederlands Platform voor Waterrecreatie: http://www.npvw.nl

 

Bovenstaande is gegoogeld, geplagieerd, geknipt, geplakt en geredigeerd door Peter Burghouts. Op verzoek van het Nederlands Platform voor Waterrecreatie.