Vada Varia, nr. 3 2004

 

 

Hellend vlak

 

 

W ie zich op een hellend vlak bevindt, is vaak niet te benijden, maar dat geldt meestal niet voor ons, want in onze boten bevinden wij ons doorgaans op een perfect horizontaal vlak, de golven even niet meegerekend.

Bob Zuidema

 

In België is een plaats die daarop een uitzondering maakt: het hellend vlak bij Ronquières in het kanaal van Charleroi naar Brussel. In een traject waar zich voorheen een aantal sluizen achter elkaar bevonden, heeft men een betonnen rolweg gebouwd met een helling van 5% en een lengte van bijna anderhalve kilometer, waardoor een hoogte van 68 meter wordt overbrugd. Over deze rolweg kunnen op twee sporen met rails twee reusachtige bakken, onafhankelijk van elkaar,  omhoog en omlaag bewegen, gevuld met water en met een gewicht van 5000 ton elk. Zij rijden op bijna 400 wielen en worden in evenwicht gehouden door contragewichten die onder het spoor van de bakken in tegengestelde richting bewegen. In de bakken kunnen schepen liggen tot 1350 ton. Zowel beneden als boven kunnen de bakken met een ingenieus systeem van deuren en afdichtingen op het kanaal worden aangesloten, zodat de schepen daar in en uit kunnen varen.

 

 

Is de bak beneden, dan kan daar een schip invaren, waardoor er evenveel water uitstroomt als het schip weegt. De bak behoudt dus zijn gewicht van 5000 ton. Op dat moment is het contragewicht boven. In een compartiment daarvan laat men een hoeveelheid water lopen, zodat het contragewicht wat zwaarder wordt dan 5000 ton, waardoor de bak voornamelijk op zwaarte-energie naar boven kan rijden, waar het schip er, inmiddels 68 meter hoger, weer uitvaart en plaats kan maken voor een schip dat naar beneden wil. Het contragewicht dat nu beneden is wordt van zijn lading water bevrijd en wordt daardoor iets lichter dan 5000 ton, waardoor bak en schip wederom op zwaarte-energie naar beneden kunnen rijden.

 

 

Dit voorjaar is er een nieuw ontvangstcentrum bijgebouwd met panoramaliften en glazen overhangende loopbruggen, die een duidelijk beeld geven van de werking.

Ook nieuw is het circuitspektakel waar de bezoeker met een infrarood gestuurde koptelefoon wordt geleid langs een aantal decors die een beeld geven van het leven van een binnenschipper. Het lijkt me heel apart om in je schip over dit hellend vlak te rollen.

▪